Εφηβεία Και Εθισμός Στα Κινητά Τηλέφωνα: Πώς Θα Το Αντιμετωπίσουμε;
«Άφησε λίγο το κινητό». Αν αυτή η φράση επαναλαμβάνεται καθημερινά στο σπίτι, είναι πιθανό να αναρωτιέστε πού τελειώνει μια συνηθισμένη εφηβική συνήθεια και πού αρχίζει μια δυσκολία που χρειάζεται περισσότερη προσοχή. Το παιδί μπορεί να καθυστερεί το διάβασμα, να απαντά σε μηνύματα την ώρα του φαγητού ή να δυσκολεύεται να σταματήσει την περιήγηση πριν κοιμηθεί.
Όταν μιλάμε για εφηβεία και εθισμό στα κινητά τηλέφωνα, χρειάζεται προσοχή στους χαρακτηρισμούς. Οι πολλές ώρες χρήσης, από μόνες τους, δεν αρκούν για να βάλουμε μια τέτοια ετικέτα. Σημασία έχει τι κάνει ο έφηβος στην οθόνη, πόσο δυσκολεύεται να σταματήσει και πώς επηρεάζεται η καθημερινότητά του. Η αντιμετώπιση ξεκινά από την κατανόηση, συγκεκριμένα όρια και συνεργασία.
Πότε Η Χρήση Του Κινητού Γίνεται Προβληματική;
Το κινητό χρησιμοποιείται για παρέα, ψυχαγωγία, δημιουργία αλλά και σχολικές ανάγκες. Γι’ αυτό αξίζει να κοιτάξετε τη συνολική εικόνα. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, στις οδηγίες για τα όρια στη χρήση οθονών, δίνει έμφαση στις επιπτώσεις στον ύπνο, στη σχολική ζωή και στις υπόλοιπες δραστηριότητες.
Παρατηρήστε αν επαναλαμβάνονται δυσκολίες όπως:
Το παιδί παραμελεί συστηματικά τον ύπνο ή τις σχολικές υποχρεώσεις για να παραμείνει συνδεδεμένο.
Οι δραστηριότητες που παλαιότερα απολάμβανε έχουν περιοριστεί πολύ.
Η χρήση του κινητού διακόπτει συνεχώς τη μελέτη και την οικογενειακή επικοινωνία.
Η διακοπή της χρήσης συνοδεύεται συχνά από έντονη δυσφορία και δυσκολία να επιστρέψει σε άλλη δραστηριότητα.
Αυτές οι παρατηρήσεις είναι αφορμή για συζήτηση και, όταν χρειάζεται, αξιολόγηση από ειδικό. Δεν αποτελούν τεστ διάγνωσης. Επίσης, μια αλλαγή στη διάθεση ή στους βαθμούς δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στο κινητό, χωρίς να διερευνηθεί τι άλλο συμβαίνει.
Καταλάβετε Τι Αναζητά Ο Έφηβος Στο Κινητό
Πριν προτείνετε αλλαγές, προσπαθήστε να μάθετε τι κρατά το ενδιαφέρον του παιδιού. Μπορεί να επικοινωνεί με φίλους, να παρακολουθεί κάτι που το ενδιαφέρει ή να αναζητά ένα διάλειμμα από μια απαιτητική ημέρα. Μερικές φορές δυσκολεύεται να αποσυνδεθεί επειδή νιώθει ότι θα χάσει μια συζήτηση της παρέας.
Μια ερώτηση όπως «τι σου αρέσει περισσότερο σε αυτή την εφαρμογή;» ανοίγει διαφορετικά τη συζήτηση από το «πάλι χαζεύεις;». Ακούστε την απάντηση χωρίς να υποτιμήσετε όσα περιγράφει. Η κατανόηση της ανάγκης δεν καταργεί τα όρια· βοηθά να επιλέξετε όρια που ανταποκρίνονται στην πραγματική δυσκολία.
Ξεκινήστε Τη Συζήτηση Χωρίς Κατηγορίες
Επιλέξτε μια ήρεμη στιγμή, όταν δεν βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ένας καβγάς. Περιγράψτε κάτι συγκεκριμένο που παρατηρήσατε: «Βλέπω ότι το διάβασμα μεταφέρεται πολύ αργά και το πρωί δυσκολεύεσαι να σηκωθείς. Θέλω να βρούμε τι θα σε βοηθήσει». Αποφύγετε το «είσαι εθισμένος» ή τις συγκρίσεις με αδέλφια και συμμαθητές.
Ζητήστε και τη δική του εκτίμηση. Ποια στιγμή νιώθει ότι το κινητό το αποσυντονίζει; Τι θα ήθελε να αλλάξει; Μπορείτε να δείτε μαζί τις καταγραφές χρόνου της συσκευής, εφόσον γνωρίζει τον σκοπό αυτής της συζήτησης. Χρησιμοποιήστε τις ως πληροφορία για τις συνήθειες και όχι ως αποδεικτικό στοιχείο για επίπληξη.
Αν η επικοινωνία γύρω από τη σχολική καθημερινότητα έχει γίνει δύσκολη, μπορείτε να ενημερωθείτε για τη συμβουλευτική υποστήριξη για μαθητές και γονείς των Φροντιστηρίων Βακάλη. Η συγκεκριμένη παροχή εντάσσεται στην εκπαιδευτική υποστήριξη της οικογένειας και δεν υποκαθιστά την εξειδικευμένη αξιολόγηση ή θεραπεία όταν αυτή χρειάζεται.
Συμφωνήστε Σε Ρεαλιστικούς Κανόνες Για Όλη Την Οικογένεια
Το «θα χρησιμοποιείς λιγότερο το κινητό» είναι ασαφές. Ένα οικογενειακό πλάνο χρήσης οθονών, όπως προτείνει η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, μπορεί να γίνει πιο συγκεκριμένο όταν συνδέεται με στιγμές και ανάγκες της ημέρας. Επιλέξτε λίγες αλλαγές και συζητήστε πώς θα τις εφαρμόσετε.
Στο κοινό γεύμα αφήνουμε τις συσκευές στην άκρη, ενήλικες και παιδιά.
Κατά τη μελέτη περιορίζουμε τις ειδοποιήσεις και χρησιμοποιούμε μόνο ό,τι χρειάζεται για την εργασία.
Συμφωνούμε πότε ολοκληρώνεται η βραδινή χρήση και πού αφήνουμε το κινητό.
Προβλέπουμε εξαιρέσεις για αναγκαία επικοινωνία και πραγματικές σχολικές υποχρεώσεις.
Δες επίσης: Πώς Να Βοηθήσω Το Παιδί Μου Στο Διάβασμα;
Οι γονείς χρειάζεται να δείχνουν στην πράξη ότι οι συμφωνίες αφορούν και τους ίδιους. Αν χρησιμοποιήσετε ρυθμίσεις χρονικών ορίων ή γονικού ελέγχου, εξηγήστε τι ενεργοποιείτε και γιατί, με σεβασμό στην ηλικία και στην ιδιωτικότητα του παιδιού. Επανεξετάστε μαζί τι λειτουργεί, αντί να προσθέτετε συνεχώς νέους περιορισμούς.
Προστατέψτε Τη Μελέτη Και Τον Ύπνο Από Τις Συνεχείς Διακοπές
Για το διάβασμα, ξεκινήστε με έναν σαφή στόχο: ποια εργασία θα ολοκληρωθεί και ποιο υλικό χρειάζεται. Αν το κινητό δεν είναι απαραίτητο, προτείνετε να μείνει σε ένα συμφωνημένο σημείο μακριά από το γραφείο. Αν χρειάζεται για εκπαιδευτικό υλικό, ξεχωρίστε αυτή τη χρήση από την παράλληλη περιήγηση σε κοινωνικά δίκτυα.
Για παράδειγμα, ο μαθητής μπορεί να συγκεντρώσει τις οδηγίες της εργασίας πριν ξεκινήσει και να κρατήσει τις απορίες του σε χαρτί. Έτσι υπάρχει ένα συγκεκριμένο επόμενο βήμα όταν δυσκολευτεί, αντί να ανοίγει κάθε φορά μια εφαρμογή. Ένα σύντομο διάλειμμα μπορεί να περιλαμβάνει νερό, λίγη κίνηση ή ξεκούραση μακριά από το γραφείο.
Η οργάνωση της μελέτης αποτελεί μέρος της εκπαιδευτικής μεθόδου των Φροντιστηρίων Βακάλη. Για έναν μαθητή Λυκείου που δυσκολεύεται να ξεκινήσει ή χάνεται ανάμεσα στις υποχρεώσεις, η συζήτηση για τις προτεραιότητες και τις απορίες του είναι ένα χρήσιμο βήμα.
Το βράδυ, προστατέψτε τον χρόνο ξεκούρασης με μια σταθερή ρουτίνα αποσύνδεσης. Μπορείτε να δοκιμάσετε φόρτιση εκτός υπνοδωματίου και ένα ξεχωριστό ξυπνητήρι, εφόσον αυτό εξυπηρετεί την οικογένεια. Προβλέψτε μαζί τον τρόπο επικοινωνίας σε περίπτωση ανάγκης.
Δώστε Χώρο Σε Δραστηριότητες Και Σχέσεις Εκτός Οθόνης
Αν περιοριστεί το κινητό αλλά όλος ο υπόλοιπος χρόνος γεμίσει υποχρεώσεις, το νέο πρόγραμμα δύσκολα θα φαίνεται ελκυστικό. Ρωτήστε τι θα ήθελε το παιδί να χωρέσει στην εβδομάδα του: μια συνάντηση με φίλους, μια βόλτα, μουσική, άθληση ή μια δημιουργική ασχολία.
Δεν χρειάζεται κάθε ελεύθερη ώρα να γίνει οργανωμένη δραστηριότητα. Αφήστε περιθώριο για ξεκούραση και αυθόρμητες επιλογές. Η πρόταση «θέλεις να πάμε μια
βόλτα μαζί;» προσφέρει μια πραγματική εναλλακτική. Το «βρες κάτι να κάνεις» αφήνει όλη τη δυσκολία στο παιδί.
Τι Να Κάνετε Όταν Τα Όρια Προκαλούν Συγκρούσεις
Μια διαφωνία δεν σημαίνει ότι η προσπάθεια απέτυχε. Όταν ανεβαίνει η ένταση, κάντε παύση και επιστρέψτε στη συζήτηση όταν μπορείτε να ακούσετε ο ένας τον άλλον. Αναγνωρίστε το συναίσθημα χωρίς να εγκαταλείπετε τη συμφωνία: «Καταλαβαίνω ότι θέλεις να συνεχίσεις τη συζήτηση με την παρέα σου. Ας θυμηθούμε τι έχουμε συμφωνήσει για το βράδυ».
Αν ένας κανόνας παραβιάζεται συστηματικά, εξετάστε μαζί το σημείο που δυσκολεύει. Είναι σαφής; Είναι εφαρμόσιμος; Υπάρχει κάποια ανάγκη που δεν υπολογίσατε; Αποφύγετε τις απειλές που διατυπώνονται πάνω στον θυμό και δεν μπορούν να τηρηθούν. Κρατήστε τη συζήτηση σε συγκεκριμένες συμπεριφορές, χωρίς χαρακτηρισμούς για την προσωπικότητα του παιδιού.
Πότε Χρειάζεται Η Βοήθεια Ειδικού;
Αν οι δυσκολίες επιμένουν, επηρεάζουν σημαντικά τον ύπνο, τη φοίτηση, τις σχέσεις ή τη διάθεση και το παιδί δυσκολεύεται να περιορίσει τη χρήση παρά την υποστήριξη, ζητήστε καθοδήγηση από παιδίατρο ή επαγγελματία ψυχικής υγείας με εμπειρία στους εφήβους. Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε μόνοι σας αν πρόκειται για «εθισμό» για να αναζητήσετε βοήθεια.
Περιγράψτε συγκεκριμένα τι έχει αλλάξει και τι έχετε δοκιμάσει. Η αξιολόγηση μπορεί να εξετάσει τόσο τη χρήση της τεχνολογίας όσο και άλλες δυσκολίες που συνυπάρχουν. Παρουσιάστε τη συνάντηση στο παιδί ως υποστήριξη: «Θέλουμε να καταλάβουμε καλύτερα τι σε δυσκολεύει και πώς μπορούμε να σε βοηθήσουμε».
Δες επίσης: Ο Ρόλος Της Συμβουλευτικής Υποστήριξης Στη Σχολική Πορεία Ενός Μαθητή